وام نوسازی خودروهای فرسوده؛ چرا مالکان خودروهای شخصی از تسهیلات محروم مانده‌اند؟

با وجود گذشت چند ماه از انتشار خبرهای مربوط به پرداخت تسهیلات چند صد میلیون تا چند میلیارد تومانی برای نوسازی ناوگان فرسوده، همچنان جزئیات دقیقی درباره گروه‌های مشمول این طرح‌ها منتشر نشده است. همین موضوع باعث شده بسیاری از مالکان خودروهای فرسوده ندانند آیا امکان دریافت وام بانکی برای جایگزینی خودروی خود را دارند یا باید تنها به درآمد حاصل از فروش لاشه خودرو و دریافت گواهی اسقاط اکتفا کنند.

بر اساس گزارش خبر آنلاین، اظهارات مسئولان و اخبار منتشرشده درباره طرح‌های نوسازی نشان می‌دهد که تسهیلات در نظر گرفته‌شده به تمام گروه‌های خودرویی تعلق نمی‌گیرد و هر دسته از وسایل نقلیه از شرایط حمایتی متفاوتی برخوردار است. به گزارش نورنیوز، در طرح نوسازی وانت‌های فرسوده، برای مالکان یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان وام بانکی و ۳۰۰ میلیون تومان یارانه اسقاط در نظر گرفته شده است. علاوه بر این، ارزش لاشه وانت‌های فرسوده نیز حدود ۴۰ تا ۶۰ میلیون تومان برآورد می‌شود.

در سایر بخش‌های حمل‌ونقل نیز ارقام متفاوتی برای حمایت از نوسازی اعلام شده است. برای اتوبوس‌های فرسوده تسهیلات ۱۵ میلیارد تومانی، برای تاکسی‌های برقی تهران وام یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومانی و برای موتورسیکلت‌های فعال در پلتفرم‌های حمل‌ونقل، تسهیلات کم‌بهره تا سقف ۵۰۰ میلیون تومان مطرح شده است. همچنین در برخی اظهارات مسئولان به پرداخت وام ۴۰۰ میلیون تومانی برای خودروهای فرسوده اشاره شده، اما جزئیات و دامنه شمول این تسهیلات همچنان روشن نیست.

طبق اظهارات مدیر ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده، مالکان موتورسیکلت‌هایی که وسیله نقلیه فرسوده خود را با موتورسیکلت برقی جایگزین کنند، می‌توانند از ۱۴۰ میلیون تومان یارانه محل گواهی اسقاط بهره‌مند شوند. همچنین هدف‌گذاری برای خروج ۲۰ هزار موتورسیکلت فرسوده در سال جاری و ۱۲۰ هزار دستگاه در سال آینده اعلام شده است.

چرا مالکان خودروهای سواری شخصی از وام نوسازی محروم هستند؟

با وجود ارقام قابل‌توجهی که برای نوسازی ناوگان فرسوده اعلام شده، همچنان وضعیت مالکان خودروهای سواری شخصی مشخص نیست. بر اساس اطلاعات مربوط به طرح‌های فعلی، برای این گروه وام مستقیم بانکی تعریف نشده و حمایت در نظر گرفته‌شده عمدتاً به ارزش اقتصادی خودروی اسقاطی و امتیازهای مربوط به خرید خودروی جایگزین محدود می‌شود.

به این ترتیب، مالکان خودروهای سواری شخصی برخلاف مالکان وانت، تاکسی، اتوبوس و موتورسیکلت‌های فعال در پلتفرم‌ها، لزوماً امکان استفاده از تسهیلات بانکی نوسازی را ندارند. این مسئله در حالی مطرح می‌شود که بخش قابل‌توجهی از خودروهای فرسوده کشور را خودروهای سواری شخصی تشکیل می‌دهند.

در همین رابطه، محمدحسین گودرزی، نایب‌رئیس انجمن صنفی مراکز اسقاط خودروی کشور، با انتقاد از نحوه اطلاع‌رسانی درباره تسهیلات نوسازی اعلام کرده است که ارائه آمار کلی درباره پرداخت وام به تمام گروه‌های خودرویی با واقعیت اجرایی طرح‌ها مطابقت ندارد و می‌تواند نوعی آمارسازی نادرست تلقی شود.

وی همچنین به منابع مالی پیش‌بینی‌شده برای حمایت از مالکان خودروهای فرسوده اشاره کرده است. به گفته گودرزی، طبق قانون قرار بود منابع حاصل از عوارض ۱.۵ درصدی، که به‌صورت نقدی دریافت شده و رقمی حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان (۱۲ همت) را در صندوق صحا تشکیل داده است، در قالب تسهیلات کم‌بهره در اختیار مالکان خودروهای فرسوده قرار بگیرد.

با این حال، به اعتقاد وی، تاکنون شفاف‌سازی مشخصی درباره سرنوشت این منابع انجام نشده و حتی یک مالک خودروی سواری شخصی نیز از این محل تسهیلات دریافت نکرده است. او تأکید کرده که در سال جاری هم هیچ مبلغی به‌عنوان وام نوسازی به مالکان خودروهای شخصی پرداخت نشده است. هرچند ممکن است بخشی از منابع به نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی، از جمله تاکسی‌ها و اتوبوس‌ها اختصاص یافته باشد، اما سهم عمده خودروهای فرسوده شخصی از این حمایت‌ها همچنان نامشخص است.

ابهام در اعلام مبالغ وام و یارانه اسقاط

یکی از مهم‌ترین مشکلات طرح‌های نوسازی خودروهای فرسوده، نحوه اطلاع‌رسانی درباره مبالغ حمایتی است. زمانی که مسئولان از تسهیلات چند میلیارد تومانی برای نوسازی ناوگان صحبت می‌کنند، بدون آنکه نوع وسیله نقلیه، شرایط دریافت و نوع حمایت را مشخص کنند، این تصور در میان مردم ایجاد می‌شود که تمام مالکان خودروهای فرسوده می‌توانند از چنین تسهیلاتی استفاده کنند.

برای مثال، در طرح نوسازی وانت‌های فرسوده، مجموع یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان وام بانکی، ۳۰۰ میلیون تومان یارانه اسقاط و ۴۰ تا ۶۰ میلیون تومان ارزش لاشه خودرو ممکن است به‌عنوان مبلغی یکپارچه تلقی شود که مالک در ازای اسقاط خودرو دریافت می‌کند. در حالی که این ارقام ماهیت متفاوتی دارند و هرکدام تابع شرایط و سازوکار جداگانه‌ای هستند.

وام بانکی، یارانه اسقاط و ارزش اقتصادی لاشه خودرو سه نوع حمایت مجزا محسوب می‌شوند. بنابراین نمی‌توان مجموع آن‌ها را بدون توضیح شرایط پرداخت، به‌عنوان مبلغ قطعی دریافتی تمام مالکان خودروهای فرسوده معرفی کرد.

فاصله میان وعده‌های نوسازی و شرایط واقعی دریافت تسهیلات

تفاوت میان آنچه در اخبار عمومی درباره وام نوسازی اعلام می‌شود و آنچه در زمان اجرای طرح‌ها در دسترس مالکان قرار می‌گیرد، یکی دیگر از عوامل ایجاد نارضایتی است. بسیاری از افراد با شنیدن خبر پرداخت تسهیلات چند صد میلیون یا چند میلیارد تومانی، انتظار دارند برای اسقاط خودروی فرسوده خود نیز از وام بانکی برخوردار شوند؛ اما در عمل مشخص می‌شود که این تسهیلات عمدتاً گروه‌های خاصی مانند مالکان وانت، تاکسی، اتوبوس و موتورسیکلت‌های فعال در پلتفرم‌های حمل‌ونقل را پوشش می‌دهد.

در چنین شرایطی، مالکان خودروهای سواری شخصی با این پرسش مواجه می‌شوند که سهم آن‌ها از طرح‌های حمایتی چیست و آیا برای خرید خودروی جایگزین می‌توانند روی تسهیلات بانکی حساب کنند یا خیر.

مشکل اصلی اینجاست که نبود اطلاعات یکپارچه و شفاف، امکان تصمیم‌گیری را از متقاضیان می‌گیرد. مالکی که قصد اسقاط خودروی فرسوده خود را دارد، باید پیش از ورود به فرایند نوسازی از میزان تسهیلات، مبلغ یارانه، شرایط دریافت و هزینه نهایی خرید خودروی جایگزین اطلاع داشته باشد.

ضرورت انتشار جدول رسمی تسهیلات نوسازی خودروهای فرسوده

برای برطرف شدن ابهامات موجود، لازم است وزارت صنعت، معدن و تجارت به‌عنوان متولی اصلی این حوزه، با همکاری سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و بانک‌های عامل، اطلاعات مربوط به تمام طرح‌های نوسازی را در قالب یک جدول رسمی و یکپارچه منتشر کند.

در این جدول باید موارد زیر به‌صورت دقیق مشخص شوند:

  • نوع وسیله نقلیه و گروه‌های مشمول دریافت تسهیلات
  • مبلغ وام بانکی قابل پرداخت به هر گروه
  • میزان یارانه اسقاط و شرایط استفاده از آن
  • ارزش تقریبی لاشه خودروی فرسوده
  • نرخ سود تسهیلات و مدت بازپرداخت
  • شرایط ثبت‌نام و مدارک موردنیاز
  • نوع و شرایط خودروی جایگزین
  • سهم نهایی مالک از هزینه خرید خودروی جدید

انتشار چنین اطلاعاتی می‌تواند از شکل‌گیری انتظارات غیرواقعی جلوگیری کند و به مالکان اجازه دهد با آگاهی بیشتری درباره اسقاط و جایگزینی خودروی خود تصمیم بگیرند.

در نهایت، اجرای موفق برنامه نوسازی ناوگان فرسوده تنها به اعلام آمارهای بزرگ و وعده پرداخت تسهیلات محدود نمی‌شود. تا زمانی که منابع مالی، گروه‌های مشمول و شرایط اجرایی به‌روشنی اعلام نشوند، بخش قابل‌توجهی از مالکان همچنان از حقوق و امکانات خود بی‌اطلاع خواهند ماند. به‌ویژه مالکان خودروهای سواری شخصی که هنوز پاسخ روشنی برای یک سؤال اساسی ندارند: آیا برای جایگزینی خودروی فرسوده آن‌ها وام بانکی در نظر گرفته شده است یا تنها می‌توانند از ارزش لاشه و مزایای گواهی اسقاط استفاده کنند؟

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیمایش به بالا